System oddymiania w eksploatowanym budynku wymaga regularnej oceny, aby spełniał wymagania prawne i zapewniał bezpieczną ewakuację użytkowników. Weryfikacja działania instalacji obejmuje analizę dokumentacji, oględziny techniczne, pomiary przepływu oraz próby dymowe. Podstawą tych działań są rygorystyczne wytyczne zawarte w prawie budowlanym oraz normach przeciwpożarowych.
Przeglądy techniczne urządzeń przeciwpożarowych wykonuje się co najmniej raz w roku. Taki obowiązek nakłada na zarządców obiektów rozporządzenie MSWiA dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków. Jako firma zajmująca się profesjonalnymi pomiarami wentylacji, w naszej praktyce realizujemy takie testy najczęściej tuż przed pierwszym odbiorem budynku przez państwową straż pożarną.Badań wymaga również każda modernizacja instalacji oraz zmiana aranżacji stref pożarowych, na przykład po postawieniu nowych ścian działowych w biurowcu. Właściwie przeprowadzona analiza działania systemu wentylacji pożarowej w Warszawie i na terenie całego województwa pozwala bezpiecznie dopuścić obiekt do ponownego użytkowania. Wyniki potwierdzają w takim przypadku zgodność parametrów z założeniami wyjściowymi projektanta.
Proces opiera się w pierwszej kolejności na zatwierdzonym projekcie budowlanym. Inspektorzy analizują dokumentację powykonawczą, instrukcje producentów urządzeń oraz historię wcześniejszych protokołów z przeglądów. Oględziny techniczne instalacji obejmują minimum pięć kluczowych elementów:
Wykrycie widocznych uszkodzeń mechanicznych zmusza instalatorów do wstrzymania dalszych prób ciśnieniowych. Wszelkie fizyczne nieszczelności oraz ewentualne awarie układu zasilania należy trwale usunąć przed uruchomieniem procedur pomiarowych.
Pomiary wymagają użycia certyfikowanych anemometrów skrzydełkowych oraz rurek Pitota do precyzyjnego sprawdzenia prędkości strumienia powietrza. W systemach różnicowania ciśnienia bada się nadciśnienie oraz przepływ przez otwarte drzwi ewakuacyjne. Zgodnie z normą PN-EN 12101-6 minimalna wymagana prędkość powietrza wynosi 0,75 m/s lub 2 m/s, w zależności od klasy chronionej klatki schodowej.Próba dymowa wykorzystuje generatory wytwarzające gorący dym, który symuluje realne warunki pożaru w zamkniętej przestrzeni. Obserwatorzy mierzą czas potrzebny na usunięcie zadymienia ze stref chronionych. Test weryfikuje również docelowe kierunki przepływu mas powietrza i stabilność warstwy wolnej od dymu pod sufitem.
Prawidłowy protokół pomiarowy to kilkustronicowy dokument z pełnym zestawieniem danych identyfikacyjnych obiektu. Najważniejszą częścią raportu są tabele porównujące wartości z projektu z faktycznie zmierzonymi przepływami w metrach sześciennych na godzinę (m³/h) oraz różnicą ciśnień wyrażoną w paskalach (Pa).Kompletna dokumentacja powykonawcza zawiera najczęściej:
Profesjonalne raporty uzupełnia się dokumentacją fotograficzną z przeprowadzonych testów dymowych i odniesieniem do wytycznych normowych. Całość zamykają podpisy wykwalifikowanych inżynierów wykonujących badanie fizyczne w budynku.
Zmierzone wartości przepływu zawsze zestawia się z wyjściowymi parametrami projektowymi. Tolerancje pomiarowe określa precyzyjnie norma PN-EN 12101-6, wskazując akceptowalne odchylenie na poziomie ±10% dla różnicy ciśnień na drzwiach klatki schodowej. Wyniki mieszczące się w tych wąskich widełkach potwierdzają stabilną pracę całego układu wentylacyjnego.Znaczne przekroczenie limitów normatywnych wymaga gruntownej weryfikacji ustawień przepustnic wielopłaszczyznowych. Sprawdzenie parametrów pracy falowników pomaga odróżnić zwykły błąd nastaw od poważniejszej awarii instalacji. Usterka mechaniczna oznacza zazwyczaj uszkodzenie łopat wentylatora, spalenie silnika elektrycznego lub rozerwanie elastycznych połączeń kompensacyjnych kanału.
Wykonujemy testy systemów wentylacji pożarowej w budynkach o bardzo różnym przeznaczeniu i skali trudności. Nasza oferta dla zarządców nieruchomości na Mazowszu obejmuje nowoczesne biurowce klasy A, gdzie układy mechaniczne wymagają perfekcyjnego zgrania z centralami oddymiającymi. Obsługujemy też rozległe osiedla mieszkaniowe wyposażone w wentylatory wyciągowe garaży podziemnych.Badamy również obiekty użyteczności publicznej, hotele i szpitale, gdzie wymogi dotyczące ewakuacji są zdecydowanie najbardziej restrykcyjne ze względu na obecność osób o ograniczonej zdolności poruszania się. Jeśli planujesz odbiór techniczny takiego budynku lub zbliża się termin rocznego przeglądu, warto powierzyć sprawdzenie instalacji inżynierom dysponującym certyfikowanym sprzętem pomiarowym.
System wentylacyjny działa prawidłowo wyłącznie wtedy, gdy osiąga projektowe wartości przepływu i wytwarza skuteczną barierę ciśnieniową powstrzymującą toksyczny dym. Pomyślnie zakończony test w obiekcie gwarantuje bezpieczną ewakuację ludzi z zagrożonej strefy pożarowej.Korekta układu jest niezbędna w przypadku jakiegokolwiek przekroczenia dopuszczalnych tolerancji ujętych w normach prawnych. Brak stabilnie wyznaczonej warstwy wolnej od dymu wymusza przerwanie testów i natychmiastową interwencję instalatora na obiekcie. Zespół serwisowy musi wtedy doregulować przekroje przepustnic, wymienić nieszczelne uszczelki kanałowe lub zmienić parametry krzywej pracy falownika przed powtórnym rozpoczęciem badania.Skuteczność systemu oddymiania ocenia się na podstawie dokumentacji, oględzin, pomiarów przepływu i prób dymowych. Wynik porównuje się z wymaganiami projektu i norm, a odchylenia wskazują na potrzebę regulacji lub usunięcia awarii. Rzetelny protokół potwierdza zgodność instalacji z wymaganiami bezpieczeństwa pożarowego.
Analizę wykonuje się przed odbiorem budynku, po modernizacji instalacji oraz podczas okresowych przeglądów urządzeń przeciwpożarowych. Jest potrzebna także po zmianach aranżacji stref pożarowych, które mogą wpływać na przepływ powietrza i skuteczność oddymiania.
Sprawdza się projekt budowlany, dokumentację powykonawczą, instrukcje producentów oraz historię wcześniejszych protokołów. Taka analiza pozwala porównać założenia projektowe z rzeczywistym stanem instalacji i przygotować poprawny zakres pomiarów.
Próba dymowa polega na wytworzeniu kontrolowanego dymu i obserwacji, jak instalacja usuwa go ze stref chronionych. Test pokazuje kierunek przepływu powietrza, stabilność warstwy wolnej od dymu oraz realną skuteczność oddymiania w warunkach zbliżonych do pożaru.
Błąd regulacji zwykle dotyczy nastaw przepustnic, falowników albo rozdziału strumieni powietrza. Awaria ma najczęściej charakter mechaniczny lub elektryczny, na przykład uszkodzenie wentylatora, silnika czy połączeń kanałowych, i wymaga naprawy przed ponownym testem.
Protokół powinien zawierać dane obiektu, datę badania, warunki pomiaru, wyniki przepływów i różnic ciśnień oraz porównanie ich z wartościami projektowymi. Ważne są też wnioski o skuteczności systemu, dokumentacja fotograficzna i zalecenia korekcyjne.
